Mahatma Gandhi Jayanti : गांधी जयंतीनिमित्त करायचे भाषण

know how to give speech on mahatma gandhi jayanti 2022 idea : गांधी जयंती निमित्त दरवर्षी 2 ऑक्टोबर रोजी रॅली, पोस्टर स्पर्धा, चित्रकला स्पर्धा, भाषणांची स्पर्धा, वादविवाद स्पर्धा, नाट्यस्पर्धा, एकांकिका स्पर्धा यांचे आयोजन केले जाते. या निमित्ताने आपण भाषण स्पर्धेत सहभागी होणार असाल तर आम्ही सुचवत असलेले भाषण संदर्भ म्हणून विचारात घेऊन स्वतःचे उत्तम भाषण तयार करू शकाल.

Mahatma Gandhi
गांधी जयंतीनिमित्त करायचे भाषण  |  फोटो सौजन्य: Representative Image
थोडं पण कामाचं
  • Mahatma Gandhi Jayanti : गांधी जयंतीनिमित्त करायचे भाषण
  • गांधी जयंतीनिमित्त या विषयांवर करू शकता भाषण
  • भाषण कसे कराल?

know how to give speech on mahatma gandhi jayanti 2022 idea : मोहनदास करमचंद गांधी यांचा जन्म 2 ऑक्टोबर 1869 रोजी गुजरातमध्ये पोरबंदर येथे झाला. या दिवसाचे स्मरण करण्यासाठी दरवर्षी 2 ऑक्टोबर हा दिवस भारतात गांधी जयंती (Gandhi Jayanti 2020) आणि जगभर आंतरराष्ट्रीय अहिंसा दिवस (International Day of Non Violence) म्हणून साजरा करतात. जग मोहनदास करमचंद गांधी यांना महात्मा गांधी या नावाने तर भारतीय त्यांना राष्ट्रपिता आणि महात्मा गांधी या दोन नावांनी ओळखतात. 

गांधी जयंती निमित्त दरवर्षी 2 ऑक्टोबर रोजी रॅली, पोस्टर स्पर्धा, चित्रकला स्पर्धा, भाषणांची स्पर्धा, वादविवाद स्पर्धा, नाट्यस्पर्धा, एकांकिका स्पर्धा यांचे आयोजन केले जाते. या निमित्ताने आपण भाषण स्पर्धेत सहभागी होणार असाल तर आम्ही सुचवत असलेले भाषण संदर्भ म्हणून विचारात घेऊन स्वतःचे उत्तम भाषण तयार करू शकाल.

गांधी जयंतीनिमित्त करायचे मराठी भाषण

आजच्या कार्यक्रमाचे अध्यक्ष, माननीय गुरुजनवर्ग आणि माझ्या मित्र-मैत्रिणींनो. आज 2 ऑक्टोंबर म्हणजेच राष्ट्रपिता महात्मा गांधी यांच्या जयंतीनिमित्त आपण या ठिकाणी जमलो आहोत. आज मी तुम्हाला महात्मा गांधी बद्दल जे काही दोन शब्द सांगणार आहे, ते तुम्ही शांत चित्ताने ऐकावे ही विनंती.

महात्मा गांधींचे पूर्ण नाव मोहनदास करमचंद गांधी होते. त्यांचा जन्म २ ऑक्टोबर १८६९ रोजी गुजरातमधील पोरबंदर या ठिकाणी झाला. 

गांधीजींनी आपले सुरुवातीचे शिक्षण ब्रिटिश शासित भारतात पूर्ण केले. आणि नंतर उच्च शिक्षणासाठी ते लंडनला गेले. शिक्षण झाल्यानंतर ते आपल्या पत्नी कस्तुरबांसोबत दक्षिण आफ्रिकेत गेले आणि तेथे अनेक वर्षे वास्तव्य केले. त्यांनी तेथे साधे जीवन व्यतीत केले पण दक्षिण आफ्रिकेत राहणा-या भारतीयांविरुद्धच्या अन्यायाविरुद्ध लढा देण्याच्या चळवळींमध्ये ते सक्रिय राहिले.

अन्याय आणि बेकायदेशीर गोष्टींविरुद्धचा त्यांचा संघर्ष आफ्रिकेतील सविनय कायदेभंग चळवळीपासून सुरू झाला, ज्याची सुरुवात १९०६ साली झाली. तेथे भारतीयांना बेकायदेशीर कर भरण्यास भाग पाडले जात होते. चळवळीदरम्यान, दक्षिण आफ्रिकेत राहणाऱ्या अनेक भारतीयांना गोळ्या घालून ठार करण्यात आले आणि अनेकांवर गंभीर अत्याचार करून त्यांना तुरुंगात टाकण्यात आले. गांधीजींनी दक्षिण आफ्रिकेत भारतीयांवर होणाऱ्या अन्यायाविरुद्ध आठ वर्षे लढा दिला. 

दक्षिण आफ्रिकेत एकदा रेल्वेने प्रवास करत असताना एका युरोपियन प्रवाशाला त्यांची जागा न दिल्यामुळे गांधीजींना फर्स्ट क्लासच्या डब्यातून बाहेर हकलण्यात आले. येथूनच त्यांच्या मनामधील स्वातंत्र्याची मशाल पेटली आणि भारताला मुक्त करण्यासाठी ते कायमचे भारतात परतले.

मायदेशी परतल्यावर त्यांनी १९१७ मध्ये चंपारण्य सत्याग्रहाद्वारे स्वातंत्र्याची चळवळ सुरू केली. त्यानंतर ते १९२० मध्ये भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसमध्ये सामील झाले. महात्मा गांधींचा लढा सत्याग्रह, अहिंसक चळवळ, सत्य आणि कायदेशीर लढाईने सुरू झाला.

यानंतर त्यांनी काही प्रमुख लोकांच्या नेतृत्वाखाली सविनय कायदेभंग चळवळ, भारत छोडो आंदोलन, असहकार चळवळ अशा अनेक चळवळी सुरू केल्या. १९३० मध्ये त्यांनी दांडी यात्रा काढली, हजारो भारतीयांनी या मोहिमेत सामील होऊन सुमारे ३८५ किमी पायी प्रवास केला आणि मिठाचा सत्याग्रह केला. भारतमातेला स्वातंत्र्य मिळवून देण्यासाठी या चळवळीने लोकांना एकत्र आणले.

गांधीजींना त्यांच्या आयुष्यातील अनेक टप्प्यांवर ब्रिटिश सरकारने तुरुंगात टाकले, परंतु त्यांनी कधीही हिंसेचा मार्ग निवडला नाही, उलट दिवसभर संप आणि आमरण उपोषण करून त्यांनी त्यांचा लढा सुरू ठेवला. 

भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील आणि भारतीय लोकांच्या जीवनातील गांधीजींचे योगदान निर्विवाद आहे. आपल्याला एक स्वतंत्र देश मिळवून देण्यासाठी त्यांच्या पूर्ण समर्पणाचे आपण भारतीय खरोखरच ऋणी आहोत. ब्रिटिश राजवटीच्या तावडीतून भारताला स्वातंत्र्य मिळवून देण्यासाठी त्यांनी अनेक वर्षे संघर्ष केला. त्यांच्या संघर्षाचे फळ म्हणून १५ ऑगस्ट १९४७ रोजी भारताला स्वातंत्र्य मिळाले.

२०० वर्षांच्या ब्रिटिश राजवटीत, अनेक भारतीयांनी ब्रिटीश राजवट आपले भाग्य म्हणून स्वीकारली होती आणि सर्व अयशस्वी प्रयत्नांसह स्वातंत्र्य मिळविण्याचा विचार सोडला होता. मात्र महात्मा गांधींनी भारतीय लोकांच्या हृदयात पुन्हा स्वातंत्र्याची आग पेटवली आणि भारतमातेसाठी लढण्यास प्रेरणा दिली. 

भारताच्या स्वातंत्र्यासाठी त्यांच्या निखळ समर्पणाच्या पलिकडे ते उच्च मूल्यांचे व्यक्तिमत्त्वही होते. त्यांच्या जीवनातून खूप काही शिकण्यासारखे आहे. महात्मा गांधींनी खादीच्या पोशाखात आयुष्य जगत स्वतःचे कपडे कातले आणि कधीही अन्न वाया घालवले नाही. त्यांनी केवळ आपल्या जीवनातच स्वदेशी गोष्टी वापरल्या नाहीत तर भारतीयांना परदेशी कापड न वापरता स्वदेशी कापड व इतर गोष्टी वापरण्याचे आवाहन केले. खादी स्वीकारण्याच्या त्यांच्या चळवळीमुळे लोकांनी खादी वापरण्याची सुरुवात केली आणि विदेशी वस्तूंचा बहिष्कार केला. 

या व्यतिरिक्त, महात्मा गांधींनी स्वच्छतेच्या मुद्द्यांवरही लक्ष केंद्रित केले. आज आपल्या भारताच्या पंतप्रधानांनीसुद्धा बापूंची शिकवण पुढे नेण्यासाठी आणि भारतातील लोकांना स्वच्छतेची सवय लावण्यासाठी स्वच्छ भारत अभियान सुरू केले आहे.

आणखी एक गोष्ट ज्याबद्दल गांधीजीनी अगदी विलक्षण काम केले ते म्हणजे त्या काळातील अस्पृश्यांसोबत होणारी वागणूक. तथाकथित अस्पृश्यांवर होणाऱ्या अन्यायाविरुद्ध ते कठोर होते. त्यांनीच अशा लोकांना ‘हरिजन’ म्हणून संबोधित केले आणि त्यांना देवाची मुले ही पदवी दिली. लोकांनी त्यांच्यासाठी इतर अपमानास्पद शब्द वापरू नयेत आणि त्यांच्यावर अन्याय होऊ नये यासाठी त्यांनी १९३३ मध्ये हरिजन, हरिजन सेवक आणि हरिजन बंधू नावाची नियतकालिके गुजराती, हिंदी आणि इंग्रजीमध्ये प्रकाशित केली.

स्वातंत्र्यानंतर, त्यांनी हिंदू-मुस्लिमांच्या ऐक्यासाठी काम केले. १५ जून २००७ रोजी संयुक्त राष्ट्रसंघाने गांधी जयंती हा दिवस ‘आंतरराष्ट्रीय अहिंसा दिन’ म्हणून घोषित केला. दरवर्षी, भारताचे पंतप्रधान प्रत्येक भारतीयात जिवंत असलेल्या त्यांच्या आत्म्याला पुष्प अर्पण करून आणि प्रार्थना करून राज घाटावर श्रद्धांजली अर्पण करतात. 

राष्ट्रपिता महात्मा गांधीजींच्या अहिंसेचे आणि शांततेच्या मार्गाचे आपल्याला स्वातंत्र्य मिळवून देण्यात खूप मोठे योगदान असले तरी इतर स्वातंत्र्यसैनिकांच्या योगदानाची उपेक्षा करता येणार नाही. अशा महान स्वातंत्र्यसैनिकांच्या बलिदानाचे आपण ऋणी आहोत. गांधी जयंती हा भारतातील लोकांना प्रेरणा देणारा आणि कोणाविरुद्धही  हिंसा न करता आपली मूल्ये जपत अन्यायाविरुद्ध लढा देण्याचा संदेश देणारा दिवस आहे. महात्मा गांधींचे जीवन आपल्यासाठी एक धडा आहे. त्यांच्या आयुष्यातून शिकणे आणि त्यांनी सांगितलेल्या मूल्यांचा आपल्या आयुष्यात समावेश करणे व दररोज त्याचा सराव करणे महत्वाचे आहे. त्यांच्या शिकवणीने मार्टिन ल्यूथर किंग ज्युनियर सारख्या अनेक महान व्यक्तींच्या जीवनावर प्रभाव टाकला आहे. मला विश्वास आहे की, त्यांच्या जीवनातून आपणसुद्धा बऱ्याच गोष्टी शिकू आणि त्यांची शिकवण पुढे घेऊन जाऊ. जय हिंद! धन्यवाद!

गांधी जयंतीनिमित्त या विषयांवर करू शकता भाषण

  1. हरिजन आणि गांधी : ज्या समाजातील लोकांना स्पर्श करणे विटाळ मानले जात होते त्यांना बापूंनी हरिजन हे नाव दिले. याचा अर्थ आहे हरि(देव)ची मुले. गांधीजींच्या या कृतीने अनेकांना चांगले आयुष्य जगण्यास मदत मिळाली.
  2. अहिंसा : गांधींनी जगाला अहिंसेची शिकवण दिली.
  3. बापू आणि भारत छोडो आंदोलन  : गांधी यांनी ८ ऑगस्ट १९४२ ला इंग्रजांविरुद्ध भारत छोडो आंदोलनाची (Quit India Movement) सुरुवात केली होती. 
  4. आंतरराष्ट्रीय अहिंसा दिवस : महात्मा गांधी जयंतीचे खास वैशिष्ट्य म्हणजे हा दिवस जगभरात अहिंसा दिवस म्हणून साजरा केला जातो. १५ जून २००७मध्ये युनायटेड नेशन्स जनरल असेंबलीने या दिवसाला राष्ट्रीय अहिंसा दिवस म्हणून घोषित केला. 
  5. मोहनदास करमचंद गांधी ते राष्ट्रपिता पर्यंतचा प्रवास : वकिली करण्यासाठी बॅरिस्टर झालेले मोहनदास करमचंद गांधी दक्षिण आफ्रिकेत गेले होते. तिथे आलेल्या अनुभवांतून गांधींच्या विचारांमध्ये बदल झाले. पुढे लोकांच्या हक्कासाठी लढा देण्याच्या अहिंसक पद्धतीचा अवलंब  करून ते लोक नेते झाले.

भाषण कसे कराल?

भाषणामध्ये कोणते मुद्दे असावेत हे महत्त्वाचे आहे. मात्र त्यापेक्षाही गरजेचे आहे ती म्हणजे पद्धत. यासाठी भाषण देण्याच्या एक-दोन दिवस आधी आरशासमोर उभे राहत आपल्या भाषणाचा सराव करा. तसेच कागदावर बघून भाषण म्हणावे लागणार नाही यासाठी सराव करा. लोकांच्या डोळ्यात बघत संपूर्ण आत्मविश्वासाने योग्य आवाजासहित बोला. कोणत्या वाक्यानंतर थांबावे यावरही लक्ष द्या.

ताज्या बातम्यांच्या अपडेटसाठी Times Now मराठीच्या फेसबुक पेजला लाइक करा.

पुढची बातमी