देशात घटली एड्सग्रस्तांची संख्या, 10 वर्षात 17 लाख लोकांना एचआयव्हीची लागण

एड्स (AIDS) या रोगाने जगभरात काहोळ माजवला होता. या रोगामुळे नागरिकांच्या मनात अनेक समज-गैरसमज होते. असुरक्षित लैंगिक संबंधांमुळे (unprotected sex) गेल्या 10 वर्षांत देशात 17 लाखांहून अधिक लोकांना एचआयव्हीची (HIV) लागण झाली आहे.

The number of AIDS victims in the country has come down
इतर राज्यांपैकी आंध्रमध्ये एड्सग्रस्तांची संख्या सर्वाधिक  |  फोटो सौजन्य: Indiatimes
थोडं पण कामाचं
  • गेल्या दशकात भारतातील एचआयव्हीची स्थिती स्थिर झाली आहे.
  • असुरक्षित लैंगिक संबंधांमुळे एचआयव्ही बाधित लोकांची संख्या 2.4 लाख होती, तर 2020-21 मध्ये ती घटून 85,268 झाली आहे.
  • सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये एचआयव्ही संसर्गाच्या प्रकरणांमध्ये घट झाली आहे.

नवी दिल्ली: एड्स (AIDS) या रोगाने जगभरात काहोळ माजवला होता. या रोगामुळे नागरिकांच्या मनात अनेक समज-गैरसमज होते. असुरक्षित लैंगिक संबंधांमुळे (unprotected sex) गेल्या 10 वर्षांत देशात 17 लाखांहून अधिक लोकांना एचआयव्हीची (HIV) लागण झाली आहे. राष्ट्रीय एड्स नियंत्रण संस्थेने आरटीआय अर्जाच्या उत्तरात ही माहिती दिली आहे.  मात्र, गेल्या 10 वर्षांत 'ह्युमन इम्युनोडेफिशियन्सी व्हायरस'ची लागण होणा-या लोकांच्या संख्येत लक्षणीय घट झाली आहे. 2011-12 मध्ये, असुरक्षित लैंगिक संबंधांमुळे एचआयव्ही बाधित लोकांची संख्या 2.4 लाख होती, तर 2020-21 मध्ये ती घटून 85,268 झाली आहे.

मध्य प्रदेशचे रहिवासी आरटीआय कार्यकर्ते चंद्रशेखर गौर यांच्या अर्जाला उत्तर देताना, राष्ट्रीय एड्स नियंत्रण संस्थेने सांगितले की, 2011-2021 दरम्यान, असुरक्षित लैंगिक संबंधांमुळे भारतात 17,08,777 लोकांना एचआयव्हीची लागण झाली होती.

आंध्र प्रदेशात एड्सचे सर्वाधिक रुग्ण 

आंध्र प्रदेशमध्ये एचआयव्ही संसर्गाची सर्वाधिक प्रकरणे नोंदवली गेली आहेत जिथे 3,18,814 लोकांना या विषाणूची लागण झाली आहे. यानंतर महाराष्ट्रात 2,84,577, कर्नाटकात 2,12,982, तामिळनाडूमध्ये 1,16,536, उत्तर प्रदेशात 1,10,911 आणि गुजरातमध्ये 87,400 प्रकरणे नोंदविण्यात आली आहेत. 
तपासणीच्या आकडेवारीनुसार, 2011-12 आणि 2020-21 दरम्यान, 15,782 लोकांना रक्त आणि रक्त उत्पादनांद्वारे एचआयव्हीची लागण झाली होती, तर 4,423 मुलांना हा आजार मातांच्या माध्यमातून झाला होता. सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये एचआयव्ही संसर्गाच्या प्रकरणांमध्ये घट झाली आहे. 2020 पर्यंत, देशात एचआयव्ही ग्रस्त लोकांची संख्या 23,18,737 होती, ज्यात 81,430 मुलांचा समावेश होता. 

उत्तरानुसार, तपासादरम्यान, संक्रमित व्यक्तींनी समुपदेशकांना सांगितले की ज्यामुळे त्यांना एचआयव्हीची लागण झाली आणि त्यावरचं ही माहिती  आधारित आहे. एचआयव्ही शरीराच्या रोगप्रतिकारक शक्तीवर हल्ला करतो. एचआयव्हीवर उपचार न केल्यास ते एड्स (अक्वायर्ड इम्युनोडेफिशियन्सी सिंड्रोम) बनते. 

एड्सची लक्षणे कोणती?

असुरक्षित लैंगिक संबंधांव्यतिरिक्त, व्हायरस संक्रमित व्यक्तीच्या रक्ताच्या संपर्काद्वारे देखील प्रसारित होउ शकतो. एचआयव्हीची लागण झाल्यानंतर काही आठवड्यांच्या आत, प्रभावित व्यक्तीला ताप, घसा खवखवणे आणि अशक्तपणा यासारखी फ्लूसारखी लक्षणे दिसू शकतात. त्यानंतर एड्स होईपर्यंत आजाराची लक्षणे दिसत नाहीत. एड्सच्या लक्षणांमध्ये वजन कमी होणे, ताप येणे किंवा रात्री घाम येणे, अशक्तपणा आणि वारंवार होणारे संक्रमण यांचा समावेश होतो.

एचआयव्हीवर कोणतेही प्रभावी उपचार नाहीत, परंतु अशी औषधे आहेत ज्याद्वारे त्याचे प्रतिबंधात्मक उपचार केले जाऊ शकतात. फोर्टिस मेमोरियल रिसर्च इन्स्टिट्यूट, गुरुग्राम येथील अंतर्गत औषध संचालक सतीश कौल म्हणाले की, गेल्या दशकात भारतातील एचआयव्हीची स्थिती स्थिर झाली आहे. 
“एनएसीएचे भारतात खूप चांगले नेटवर्क आहे, जे एचआयव्ही रुग्णांच्या प्रतिबंधक उपचारासाठी जबाबदार आहे.  अत्यंत सक्रिय अँटी रेट्रोव्हायरल उपचार (HAART) सहज उपलब्ध आहे. खरं तर, 2000 सालापासून एचआयव्ही बाधित रुग्णांच्या संख्येत घट झाली आहे. 

द्वारका स्थित आकाश हेल्थकेअरचे वरिष्ठ सल्लागार, अंतर्गत औषध प्रभात रंजन सिन्हा म्हणाले की, कोविड-19 महामारीशी संबंधित निर्बंधांमुळे, गेल्या दोन वर्षांपासून देशात एचआयव्हीची प्रकरणे कमी आहेत. ते म्हणाले, “आता कोविड संपत आहे, तर एचआयव्ही रुग्णांची संख्या वाढू शकते. जर एखाद्या व्यक्तीला एचआयव्हीची लागण झाल्याचे आढळून आले तर त्याला लवकरात लवकर अँटी रेट्रोव्हायरल थेरपी (एआरटी) द्यावी.

ताज्या बातम्यांच्या अपडेटसाठी Times Now मराठीच्या फेसबुक पेजला लाइक करा.

पुढची बातमी