Paush Purnima : कधी आहे नव्या वर्षातील पहिली पौर्णिमा? जाणून घ्या पौर्णिमेचे व्रत आणि उपाय

Paush Purnima 2023, Paush Purnima Date Time Rituals : नव्या वर्षातली पहिली पौर्णिमा शुक्रवार 6 जानेवारी 2023 रोजी आहे. ही पौष  महिन्यातील पौर्णिमा तसेच नव्या वर्षातील पहिली पौर्णिमा आहे.

Paush Purnima
पौष पौर्णिमा  |  फोटो सौजन्य: Representative Image
थोडं पण कामाचं
  • कधी आहे नव्या वर्षातील पहिली पौर्णिमा?
  • जाणून घ्या पौर्णिमेचे व्रत आणि उपाय
  • यंदा कधी आहे कोणती पौर्णिमा?

Paush Purnima 2023, Paush Purnima Date Time Rituals : नव्या वर्षातली पहिली पौर्णिमा शुक्रवार 6 जानेवारी 2023 रोजी आहे. ही पौष  महिन्यातील पौर्णिमा तसेच नव्या वर्षातील पहिली पौर्णिमा आहे. 

पौर्णिमेचे व्रत

पौर्णिमेच्या दिवशी सकाळी उठून नित्यकर्म आटोपून आंघोळ करावी. मनोभावे देवपूजा करावी. देवाचे नामस्मरण करावे. नंतर आरती करावी. देवाला प्रसाद अर्पण करावा. दिवसभर कामं करताना इष्ट देवतेचे नामस्मरण करावे. उपवास करावा. रात्री चंद्रदर्शन केल्यानंतर पूर्ण जेवण घेऊन उपवास सोडावा. 

पौष पौर्णिमेचे उपाय

  1. ब्राह्मणाला आणि गरजू व्यक्तींना यथाशक्ती दान करावे
  2. घराच्या मुख्य प्रवेशद्वारावर झेंडूची फुले आणि आंब्याची पाने यांचे तोरण लावावे.
  3. घराच्या मुख्य प्रवेशद्वारावर बाहेरच्या बाजूस कुंकू अथवा गंध वापरून अथवा चंदन वापरून स्वस्तिक काढावे.
  4. कच्च्या दुधात साखर आणि तांदूळ मिसळून चंद्राला अर्पण करावे.
  5. घरी दुधाची खीर तयार करुन देवाला अर्पण करावी नंतर प्रसाद म्हणून घरातल्या सर्वांनी ग्रहण करावी. तसेच गरजूंना खीर वाटावी.

पौर्णिमा म्हणजे काय?

चंद्र जेव्हा सूर्यापासून पृथ्वीच्या विरुद्ध बाजूस असतो, तेव्हा दिसणाऱ्या चंद्राच्या कलेस पौर्णिमा असे म्हणतात. सोप्या शब्दात सांगायचे तर, पौर्णिमा ही अशी वेळ आहे, जेव्हा भूमध्यापासून दृग्गोचर सूर्याच्या आणि चंद्राच्या रेखावृत्तांमध्ये १८० अंशाचा फरक असतो. पौर्णिमेच्या रात्री चंद्राचे पूर्णबिंब सूर्यास्ताच्या वेळी पूर्व क्षितिजावर उगवते आणि दुसऱ्या दिवशी सूर्योदयाला मावळते. पौणिमा ही हिंदू पंचांगाप्रमाणे महिन्यात एकदा येते. प्रतिपदेपासून आरंभ झालेल्या शुक्ल (शुद्ध) पक्षाचा तो शेवटचा दिवस असतो. इंग्रजीत पौर्णिमेला फुल मून Full Moon म्हणतात. पौर्णिमेलाच मराठीत पुनव हा शब्द आहे. तसेच हिंदीत पूर्णिमा किंवा पूनम या नावाने पौर्णिमेला ओळखले जाते.

दर १९ वर्षांनंतर येणाऱ्या फेब्रुवारी महिन्यात पौर्णिमा नसते. ज्या कॅलेंडर वर्षात १३ पौर्णिमा असतात, त्यातल्या दुसऱ्या पौर्णिमेला ब्लू मून Blue Moon म्हणतात.

हिंदू पंचागानुसार येणाऱ्या पौर्णिमा

  1. चैत्र - चैत्रपौर्णिमा, हनुमान जयंती, तिथीनुसार शिवाजी महाराज जयंती
  2. वैशाख - बुद्ध पौर्णिमा
  3. ज्येष्ठ - वट पौर्णिमा, कबीर जयंती
  4. आषाढ - गुरुपौर्णिमा
  5. श्रावण - राखी पौर्णिमा किंवा नारळी पौर्णिमा
  6. भाद्रपद - प्रौष्ठपदी पौर्णिमा
  7. आश्विन - कोजागरी पौर्णिमा किंवा कोजागिरी पौर्णिमा
  8. कार्तिक - त्रिपुरारी पौर्णिमा, गुरु नानक जयंती आणि उत्तर भारतात देव दिवाळी
  9. मार्गशीर्ष - मार्गशीर्ष पौर्णिमा, दत्त जयंती
  10. मार्गशीर्ष पौर्णिमेचे आणखी एक नाव - बत्तिसी पौर्णिमा
  11. पौष - शाकंभरी पौर्णिमा
  12. माघ - माघी पौर्णिमा, गुरु रविदास जयंती, संत रोहिदास जयंती
  13. फाल्गुन - हुताशनी पौर्णिमा
  14. अधिक मासात येणाऱ्या पौर्णिमेला कोणताही सण नसतो

यंदा कधी आहे कोणती पौर्णिमा?

  1. 6 जानेवारी 2023 - पौषातील पौर्णिमा, शाकंभरी पौर्णिमा
  2. 5 फेब्रुवारी 2023 - माघी पौर्णिमा
  3. 7 मार्च 2023 - हुताशनी पौर्णिमा
  4. 5 एप्रिल 2023 - चैत्रपौर्णिमा व्रत
  5. 6 एप्रिल 2023 - चैत्रपौर्णिमा स्नान आणि पूजा
  6. 5 मे 2023 - बुद्ध पौर्णिमा
  7. 3 जून 2023 - ज्येष्ठ पौर्णिमा किंवा वटपौर्णिमा व्रत
  8. 4 जून 2023 - ज्येष्ठ पौर्णिमा किंवा वटपौर्णिमा स्नान आणि पूजा
  9. 3 जुलै 2023 - गुरुपौर्णिमा
  10. 1 ऑगस्ट 2023 - श्रावण पौर्णिमा किंवा अधिक महिन्यातील पौर्णिमा
  11. 30 ऑगस्ट 2023 - श्रावण पौर्णिमा व्रत किंवा राखी पौर्णिमा किंवा नारळी पौर्णिमा
  12. 31 ऑगस्ट 2023 - श्रावण पौर्णिमा स्नान
  13. 29 सप्टेंबर 2023 - प्रौष्ठपदी पौर्णिमा किंवा भाद्रपद पौर्णिमा
  14. 28 ऑक्टोबर 2023 - कोजागरी पौर्णिमा किंवा कोजागिरी पौर्णिमा
  15. 27 नोव्हेंबर 2023 - कार्तिक पौर्णिमा किंवा त्रिपुरारी पौर्णिमा
  16. 26 डिसेंबर 2023 - मार्गशीर्ष पौर्णिमा

January 2023 : जानेवारी 2023 मधील व्रत, सण, जयंती, पुण्यतिथी, महत्त्वाचे दिवस

पेरू खाणे पुरुष आणि गरोदर महिलांसाठी फायद्याचे

ताज्या बातम्यांच्या अपडेटसाठी Times Now मराठीच्या फेसबुक पेजला लाइक करा.

पुढची बातमी