50 वर्षांनंतर हटणार अमर जवान ज्योती, जाणून घ्या काय आहे त्याचे महत्त्व आणि सरकारने का उचलले पाऊल

Amar Jawan Jyoti : केंद्र सरकारने अमर जवान ज्योती राष्ट्रीय युद्ध स्मारकाच्या ज्योतीमध्ये विलीन करण्याचा निर्णय घेतला आहे. त्यानंतर विरोधी पक्षांनी सरकारच्या या निर्णयावर टीका करण्यास सुरुवात केली आहे.

Immortal Jawan Jyoti who will be gone after 50 years, know what is its importance and why the government has taken steps
50 वर्षांनंतर हटणार अमर जवान ज्योती, जाणून घ्या काय आहे त्याचे महत्त्व आणि सरकारने का उचलले पाऊल  |  फोटो सौजन्य: Twitter
थोडं पण कामाचं
  • 1972 मध्ये अमर जवान ज्योती इंडिया गेटखाली प्रज्वलित करण्यात आली होती.
  • जे भारत-पाक युद्धानंतर शहिदांच्या स्मृतीप्रित्यर्थ बांधण्यात आले आहे.
  • अमर जवान ज्योती' राष्ट्रीय युद्ध स्मारकात जळणाऱ्या ज्योतीमध्ये विलीन करण्याचा निर्णय सरकारने घेतला

नवी दिल्ली : इंडिया गेटवर जळणारी 'अमर जवान ज्योती' राष्ट्रीय युद्ध स्मारकात जळणाऱ्या ज्योतीमध्ये विलीन करण्याचा निर्णय सरकारने घेतला आहे. आज दुपारी अमर जवान ज्योतीचा काही भाग राष्ट्रीय युद्ध स्मारकाच्या ज्योतीमध्ये समाविष्ट केला जाईल. फेब्रुवारी 2019 मध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते राष्ट्रीय युद्ध स्मारकाचे उद्घाटन करण्यात आले. जिथे देशाच्या सुरक्षेसाठी विविध युद्धांमध्ये सर्वोच्च बलिदान देणाऱ्या २५,९४२ सैनिकांची नावे सुवर्ण अक्षरात लिहिली आहेत. (Immortal Jawan Jyoti who will be gone after 50 years, know what is its importance and why the government has taken steps)

निर्णयानंतर वाद सुरू 

निर्णय जाहीर झाल्यानंतर त्यावरून वाद सुरू झाला. सरकारचा हा निर्णय म्हणजे हुतात्म्यांकडे दुर्लक्ष करणारा असल्याचा आरोप विरोधी पक्षांनी केला आहे. काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी ट्विट केले की, आमच्या शूर जवानांसाठी जी अमर ज्योती प्रज्वलित होती ती आज विझणार आहे, त्यासाठी अमर जवान ज्योती पुन्हा एकदा पेटणार आहोत.

दुसरीकडे, आरजेडी खासदार मनोज झा म्हणाले की, हे समजण्यासारखे आहे की सध्याच्या राजवटीत 'भूतकाळातील वैभव'शी आसक्तीची भावना असू शकत नाही, परंतु जेव्हा तुम्ही अशा 'मेमरी इरेजर' धोरणाचा अवलंब करता तेव्हा हे समजण्यासारखे आहे. पलीकडे आहे. हे चांगले राजकारण नाही.

सरकारला काय म्हणायचे आहे

पीटीआय या वृत्तसंस्थेनुसार, सरकारी सूत्रांचे म्हणणे आहे की, आजच्या सोहळ्याबाबत अनेक गैरसमज आहेत. अमर जवान ज्योती बुजवली जात नाही. ते राष्ट्रीय युद्ध स्मारक येथे प्रज्वलित केलेल्या ज्योतीमध्ये विलीन केले जात आहे. अमर जवान ज्योती येथे 1971 आणि इतर युद्धात शहीद झालेल्या सैनिकांना श्रद्धांजली वाहिली जात असे, परंतु त्यापैकी कोणाचेही नाव येथे दिलेले नाही हे खूपच विचित्र आहे.

इंडिया गेटवर लिहिलेली नावे पहिल्या महायुद्धात आणि अँग्लो-अफगाण युद्धात शहीद झालेल्या सैनिकांची आहेत. ते आपल्या गुलामगिरीच्या काळाची आठवण करून देतात. 1971 च्या युद्धासह इतर सर्व युद्धांमध्ये शहीद झालेल्या सैनिकांची नावे राष्ट्रीय युद्ध स्मारकावर नोंदवली जातात. त्यामुळे तेथे ज्योत प्रज्वलित करणे हीच त्यांना खरी श्रद्धांजली ठरेल. ज्यांनी ७० वर्षात राष्ट्रीय युद्ध स्मारक बांधले नाही ते आता आपल्या शहीद जवानांना योग्य ती श्रद्धांजली देण्यावरून वाद निर्माण करत आहेत, ही विडंबना आहे.

अमर जवान ज्योती १९७२ मध्ये प्रज्वलित 

नवी दिल्लीतील अमर जवान ज्योती १९७२ मध्ये इंडिया गेटखाली प्रज्वलित करण्यात आली होती. पहिल्या महायुद्धात आणि त्यानंतर झालेल्या युद्धात शहीद झालेल्या ८४ हजार सैनिकांच्या स्मरणार्थ १९२१ साली इंग्रजांनी इंडिया गेट बांधले होते. भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील १९७१ च्या युद्धात निर्णायक विजय मिळवताना मोठ्या संख्येने भारतीय जवान शहीद झाले होते. त्यानंतर 1972 मध्ये 3,843 हुतात्म्यांच्या स्मरणार्थ अमर ज्योती जाळण्याचा निर्णय घेण्यात आला. अमर जवान ज्योतीचे उद्घाटन 26 जानेवारी 1972 रोजी तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांनी केले होते.

अमर जवान ज्योती का खास 

त्याची निर्मिती झाल्यापासून दरवर्षी राष्ट्रपती, पंतप्रधान, तिन्ही दलांचे प्रमुख आणि इतर मान्यवर प्रजासत्ताक दिनाच्या परेडपूर्वी देशाच्या रक्षणासाठी प्राणांची आहुती देणाऱ्या असुरक्षित हुतात्म्यांना श्रद्धांजली अर्पण करतात. परंतु फेब्रुवारी 2019 मध्ये राष्ट्रीय युद्ध स्मारकाचे उद्घाटन झाल्यापासून ही परंपरा तिथे बदलली. अमर जवान ज्योती राष्ट्रीय युद्ध स्मारकाच्या अमर चक्रातही आहे. इंडिया गेटवर जळणारी ज्योत यात विलीन केली जात आहे.

काळ्या संगमरवरी व्यासपीठावर अमर जवान ज्योती जळते. ज्याभोवती सुवर्ण अक्षरात 'अमर जवान' लिहिलेले आहे. त्यावर एक रायफल ठेवली जाते आणि त्यावर सैनिकाचे हेल्मेट ठेवले जाते. अमर जवान ज्योती 1971 पासून अखंड धगधगत आहे. अमर जवान ज्योती येथे लष्कर, हवाई दल आणि नौदलाचे सैनिक तैनात आहेत.

राष्ट्रीय युद्ध स्मारक का बांधले ?

खरं तर, 2019 पर्यंत, भारतीय लष्कराकडे स्वतःचे कोणतेही राष्ट्रीय युद्ध स्मारक नव्हते. लष्कराने 1960 मध्ये पहिल्यांदा मागणी केली होती. 2014 च्या लोकसभा निवडणुकीत भाजपने राष्ट्रीय युद्ध स्मारक बांधण्याचे आश्वासन दिले होते. याच भागात ऑक्टोबर 2015 मध्ये केंद्र सरकारने राष्ट्रीय युद्ध स्मारकाला मान्यता दिली. जे 2019 मध्ये सुमारे 500 कोटी रुपये खर्चून तयार करण्यात आले होते. नॅशनल वॉर मेमोरियल 40 एकरमध्ये पसरले आहे, येथे एक युद्ध संग्रहालय देखील आहे. युद्ध स्मारकाभोवती अमर, त्याग, रक्षा के, वीर या नावाने मंडळे आहेत. परमवीर चक्र विजेत्यांच्या प्रतिमा देखील आहेत.                     

ताज्या बातम्यांच्या अपडेटसाठी Times Now मराठीच्या फेसबुक पेजला लाइक करा.

पुढची बातमी