काय सांगता! मुंबई दरवर्षी 2 मिमीने बुडतेय, आयआयटी बॉम्बेमधील हवामान संशोधकांचे संशोधन

मुंबई
भरत जाधव
Updated Jun 14, 2022 | 15:48 IST

आयआयटी बॉम्बे (IIT Bombay) येथील हवामान संशोधकांनी (climate researchers) मार्चमध्ये पीअर-पुनरावलोकन केलेल्या जिओफिजिकल रिसर्च लेटर्स जर्नलमध्ये (Journal of Geophysical Research Letters) प्रकाशित केलेल्या अभ्यासात शहरात जास्तीत जास्त 93 मिमी/वर्ष घट आढळून आली आहे.

Mumbai sinks by 2 mm every year
काय सांगता! मुंबई दरवर्षी 2 मिमीने बुडतेय  |  फोटो सौजन्य: Indiatimes
थोडं पण कामाचं
  • उपग्रहाद्वारे घेण्यात आलेल्या फोटोंचे दरवर्षी विश्लेषण केले गेले.
  • अरबी समुद्र दरवर्षी 0.5 ते 3 मिमीने वाढत आहे.

मुंबई : आयआयटी बॉम्बे (IIT Bombay) येथील हवामान संशोधकांनी (climate researchers) मार्चमध्ये पीअर-पुनरावलोकन केलेल्या जिओफिजिकल रिसर्च लेटर्स जर्नलमध्ये (Journal of Geophysical Research Letters) प्रकाशित केलेल्या अभ्यासात शहरात जास्तीत जास्त 93 मिमी/वर्ष घट आढळून आली आहे. हिंदुस्तान टाईम्समधील वृत्तानुसार, तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, नगर नियोजक आणि महापालिका अधिकारी या दोघांनी तातडीने उपाययोजना केल्या नाहीतर मुंबईत पूरस्थिती वाढण्याची शक्यता आहे. 

'जमीन कमी होणे' म्हणजे पृथ्वीच्या पृष्ठभागाच्या खालच्या दिशेने होत असलेल्या हालचाली या त्यास कारणीभूत आहेत. म्हणजेच भूजल उत्खनन, खाणकाम, नैसर्गिक पाणथळ जागा पुनर्संचयित करणे, पायाभूत सुविधा प्रकल्प आणि पर्यावरणीय अडथळे यांमुळे होऊ शकते. युरोपियन कमिशन आणि युरोपियन स्पेस एजन्सीने इंटरफेरोमेट्रिक सिंथेटिक अपर्चर रडार वापरून प्रतिमांचे विश्लेषण केले. संशोधकांनी दोन महिन्यांत प्रत्येक शहरातील उपग्रह प्रतिमांवर प्रक्रिया केली. पाच वर्षांच्या कालावधीत जमीन कमी होण्याचा दर स्थापित करण्यासाठी दरवर्षी एकूण सहा प्रतिमांचे विश्लेषण केले गेले.

दरम्यान, अलीकडच्या काळातील इतर अभ्यासांतून असे दिसून आले आहे, की अरबी समुद्र दरवर्षी 0.5 ते 3 मिमीने वाढत आहे, जे सुचवते की मुंबईचे काही भाग समुद्राची पातळी वाढण्यापेक्षा वेगाने बुडत आहेत.  अभ्यासानुसार भायखळा, कुलाबा, चर्चगेट, काळबा देवी, कुर्ला, अंधेरी पूर्व, मुलुंड, नाहूर पूर्व, दादर, वडाळा आणि तारदेव, भांडुप, ट्रॉम्बे आणि गोवंडी या भागातील जमिनीत सर्वाधिक घट नोंदवली गेली. मुंबई महानगरपालिकेने (BMC) या वर्षाच्या सुरुवातीला महत्त्वाकांक्षी हवामान कृती योजना सुरू केली आहे. तज्ञांच्या मते, अधिकाऱ्यांनी वैज्ञानिक आणि सामाजिक-आर्थिक समस्या म्हणून जमिनीच्या बुडण्याकडे तातडीने लक्ष देणे आवश्यक आहे, कारण ज्या भागात जमीन कमी होण्याची शक्यता आहे त्या भागात पूर आणि मालमत्तेचे नुकसान यांचे सर्वात वाईट परिणाम होऊ शकतात. 

CNBC मधील एका अहवालानुसार, IIT बॉम्बे येथील सेंटर ऑफ स्टडीज इन रिसोर्सेस इंजिनिअरिंगने केलेल्या आणखी एका संशोधन अभ्यासात मुंबईतील वसई आणि वडाळा दोन प्रमुख उपनगर क्षेत्रे ओळखली गेली. या भागातील जमीन कमी होणे म्हणजे बुडण्याचं प्रमाण अधिक आहे. संस्थेच्या संशोधनात जमीन कमी होणे, भूजल उत्खनन आणि खारफुटीच्या वृक्षारोपण आणि किनारपट्टीचे क्षेत्र यांच्यातील समीपता यांचा मजबूत संबंध आढळून आला. मुंबईत शुक्रवारी मोसमातील सर्वात जोरदार प्री-मॉन्सून पाऊस झाला. भारतीय हवामान विभागाने (IMD) आज शहरात जोरदार वादळासह नैऋत्य मान्सून सुरू होण्याची शक्यता वर्तवली आहे.

ताज्या बातम्यांच्या अपडेटसाठी Times Now मराठीच्या फेसबुक पेजला लाइक करा.

Mumbai News (मुंबई बातम्या), Times now ची मराठी वेबसाइट -Times Now Marathi वर। सोबत आणखी Marathi News (मराठी बातम्या) अपडेटसाठी आम्हांला गूगल न्यूजवर फॉलो करा. 

पुढची बातमी